Anh sẽ "siết" xe Trung Quốc theo yêu cầu từ EU?

Theo Nikkei Asia, chính phủ Anh đang chịu sức ép phải áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại tương tự Liên minh châu Âu (EU) đối với xe Trung Quốc nếu muốn được miễn trừ các quy định nội địa hóa sản xuất trong khuôn khổ chính sách "Made in Europe".

EU yêu cầu Anh tăng thuế quan với xe Trung Quốc

Đề xuất do Pháp và Đức thúc đẩy nằm trong Đạo luật Thúc đẩy Công nghiệp (IAA), nhằm tăng cường sản xuất nội địa trong các lĩnh vực như xe điện, pin mặt trời và thép, đồng thời bảo vệ thị trường mua sắm công trị giá 2.000 tỷ Euro (2.250 tỷ USD) mỗi năm của EU.

Đã không còn là thành viên EU từ năm 2020, Anh bị lo ngại là con đường gián tiếp để xe Trung Quốc xâm nhập thị trường Liên minh châu Âu sau khi khu vực này "dựng tường lửa" với xe điện và xe hybrid đến từ Trung Quốc.

EU hiện áp thuế nhập khẩu lên tới 45% đối với xe điện sản xuất tại Trung Quốc, đồng thời gần đây đạt thỏa thuận với Bắc Kinh về việc hạn chế xuất khẩu xe hybrid sang châu Âu. Pháp và Đức muốn Anh áp dụng các biện pháp tương tự để ngăn xe Trung Quốc nhập khẩu vào Anh rồi được đưa vào EU nhằm né thuế.

Theo một nguồn tin am hiểu các cuộc thảo luận của chính phủ Anh, khả năng nước này áp thuế EV Trung Quốc đang cao hơn khả năng không áp thuế, nếu đạt được những điều kiện thỏa đáng để tham gia cơ chế "Made in Europe".

So với các thành viên Liên minh châu Âu khác, tỷ trọng xe Trung Quốc tại Anh tăng trưởng rõ rệt và dần chiếm vị trí đáng kể trong tổng doanh số xe mới tại nước này.

Anh muốn duy trì quyền tiếp cận thị trường EU, đối tác thương mại lớn nhất của nước này. Trong khi đó, Trung Quốc cảnh báo sẽ trả đũa nếu London điều chỉnh chính sách theo EU, làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến xuất khẩu ôtô Anh sang Trung Quốc, đặc biệt là các sản phẩm của Jaguar Land Rover.

"Made in Europe" không chỉ ảnh hưởng đến Trung Quốc

Thị trường Anh ngày càng quan trọng với các hãng xe Trung Quốc trong bối cảnh xe nhập khẩu vào Mỹ phải chịu thuế 100%. Trong quý II/2026, gần 18% ôtô đăng ký mới tại Anh là xe nhập khẩu từ Trung Quốc, hiện chịu thuế 10%. Đây cũng là thị trường lớn nhất của BYD bên ngoài Trung Quốc.

Anh tỏ ra không muốn áp dụng mức thuế quan cao hơn đối với xe Trung Quốc, nhưng đồng thời đòi hỏi EU phải công nhận nước này là một đối tác đáng tin cậy trong cơ chế "Made in Europe".

Hiệp hội Các nhà sản xuất và kinh doanh ôtô Anh (SMMT) cho biết không thành viên nào kêu gọi áp thêm thuế đối với xe Trung Quốc. Tổ chức này ưu tiên một thỏa thuận công nhận Anh là đối tác đáng tin cậy trong cơ chế "Made in Europe", cảnh báo việc loại xe sản xuất tại Anh có thể đe dọa hoạt động thương mại ôtô song phương trị giá khoảng 80 tỷ Euro mỗi năm.

EU cũng đang đối mặt với sức ép từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ. Toyota đề nghị IAA công nhận các đối tác sản xuất lâu năm, trong đó có Anh, Nhật Bản và Thổ Nhĩ Kỳ. Năm ngoái, Toyota xuất khẩu lượng ôtô trị giá 4,4 tỷ USD từ Thổ Nhĩ Kỳ, với khoảng 57% sản lượng tại đây được đưa sang EU.

Cơ chế "Made in Europe" đồng thời ảnh hưởng đối với các đối tác quen thuộc như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Thổ Nhĩ Kỳ. Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh dự kiến diễn ra ngày 20/11 sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy chính sách này.

Thổ Nhĩ Kỳ muốn được đối xử bình đẳng trong cơ chế mới do có quan hệ sản xuất ôtô chặt chẽ với châu Âu và là thành viên Liên minh Thuế quan EU. Nhật Bản và Hàn Quốc cũng vận động để được hưởng điều kiện tương tự. Nhật Bản có thể phải mở cửa thị trường mua sắm công, còn Hàn Quốc có lợi thế nhờ vai trò trong chuỗi cung ứng pin.