Điều gì xảy ra nếu hacker tấn công hạ tầng năng lượng?

Hạ tầng năng lượng có nguy cơ bị tấn công mạng, ảnh hưởng đến hoạt động vận hành và các hệ thống liên quan. Ảnh minh họa: Phạm Ngôn.

Hạ tầng năng lượng có thể trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công mạng, kéo theo nguy cơ gián đoạn không chỉ hoạt động của nhà máy mà còn những hệ thống liên quan như thông tin liên lạc, điều khiển và giám sát.

Cảnh báo được Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó cục trưởng Cục An ninh mạng (A05, Bộ Công an), đưa ra tại hội thảo “An ninh năng lượng cho chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số” ngày 23/10 ở Hà Nội.

Theo ông, hạ tầng năng lượng là một trong những hệ thống đặc biệt quan trọng, có thể trở thành mục tiêu trong các cuộc xung đột. Nguy cơ tấn công mạng vào những hệ thống trọng yếu đã hiện hữu, đòi hỏi doanh nghiệp chủ động phòng ngừa và chuẩn bị phương án ứng phó.

Khác với những vụ tấn công nhằm đánh cắp tài khoản hay thông tin cá nhân, tấn công mạng vào hạ tầng năng lượng còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của thiết bị.

Tại các nhà máy điện và công trình năng lượng, công nghệ số được sử dụng để theo dõi thông số kỹ thuật, giám sát máy móc và điều khiển quy trình vận hành. Các hệ thống này đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động sản xuất, cung ứng năng lượng.

Trong đó, công nghệ thông tin (IT) chủ yếu phục vụ quản lý, lưu trữ và xử lý dữ liệu, còn công nghệ vận hành (OT) gắn trực tiếp với hoạt động giám sát, điều khiển thiết bị công nghiệp.

Nếu hệ thống OT bị xâm nhập, rủi ro có thể không dừng ở việc thông tin bị rò rỉ. Tùy mức độ sự cố, doanh nghiệp có thể mất khả năng theo dõi thiết bị, gián đoạn hoạt động điều khiển hoặc phải tạm dừng một phần quy trình để bảo đảm an toàn.

Đây là những kịch bản rủi ro có thể xảy ra với hệ thống điều khiển công nghiệp, không phải sự cố cụ thể được công bố tại hội thảo.

Theo Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, doanh nghiệp cần xác định những hệ thống quan trọng nhất để ưu tiên bảo vệ, đồng thời nâng cao khả năng giám sát, ứng phó và khôi phục hoạt động sau sự cố.

Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó cục trưởng Cục An ninh mạng (A05, Bộ Công an) chia sẻ tại hội thảo "An ninh năng lượng cho chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số”. Ảnh: Quang Nam.

Đáng chú ý, ông đề nghị tính đến yêu cầu an ninh mạng ngay từ khi đầu tư, thiết kế hạ tầng, thay vì chỉ bổ sung giải pháp bảo vệ sau khi hệ thống đã đi vào vận hành.

Với các hệ thống điều khiển công nghiệp, việc kiểm soát quyền truy cập, phân tách mạng quản lý và mạng vận hành, giám sát kết nối bất thường là những biện pháp có thể giúp giảm nguy cơ kẻ tấn công tiếp cận các thiết bị trọng yếu.

Ở góc độ phối hợp, ông Vũ Duy Hiền, Phó tổng thư ký, Chánh văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, nhấn mạnh việc kết nối doanh nghiệp năng lượng với cơ quan quản lý và các đơn vị công nghệ.

Theo ông, doanh nghiệp hiểu rõ yêu cầu vận hành thực tế, trong khi các đơn vị công nghệ có thể hỗ trợ nhận diện nguy cơ và lựa chọn giải pháp bảo vệ phù hợp. Việc phối hợp cũng giúp các bên chia sẻ kinh nghiệm và chủ động hơn trước những rủi ro mới.

Bên cạnh an ninh mạng, hội thảo cũng đề cập ứng dụng AI trong tối ưu năng lượng, quản trị phát thải và giải pháp đa dạng hóa nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của PV GAS trước biến động địa chính trị.

Dù vậy, cảnh báo của lãnh đạo A05 cho thấy việc bảo vệ hệ thống điều khiển, giám sát và dữ liệu vận hành là yêu cầu quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ gián đoạn các hạ tầng năng lượng phục vụ sản xuất và đời sống.