|
|
Ảnh: Phương Lâm. |
Một chiếc ôtô chỉ di chuyển vài nghìn km mỗi năm, được đỗ trong garage và có bộ lốp vẫn còn nhiều gai. Liệu chủ xe có cần thay cả 4 lốp khi đã sử dụng được 5 năm?
Đây là câu hỏi không ít tài xế gặp phải khi bảo dưỡng phương tiện, đặc biệt với những chiếc xe ít di chuyển hoặc chỉ được sử dụng vào cuối tuần. Quan niệm lốp ôtô cần thay mới sau 5 năm đã tồn tại từ lâu. Tuy nhiên các nhà sản xuất không xem đây là giới hạn tuổi thọ tuyệt đối.
Lốp 5 năm chưa chắc phải thay
Theo Michelin, những bộ lốp đã sử dụng từ 5 năm trở lên cần được kiểm tra kỹ bởi kỹ thuật viên chuyên môn ít nhất mỗi năm một lần. Điều này không đồng nghĩa tất cả lốp đều phải thay ngay khi bước sang năm thứ 5.
Nếu được bảo quản và sử dụng đúng cách, một bộ lốp vẫn có thể tiếp tục hoạt động sau 6-7 năm, thậm chí lâu hơn, tùy tình trạng thực tế. Tuy nhiên Michelin khuyến nghị thay lốp khi đã đủ 10 năm kể từ thời điểm sản xuất, bất kể mức độ mòn gai hay tình trạng bên ngoài.
Khuyến nghị này cũng áp dụng với lốp dự phòng, kể cả khi chưa từng được sử dụng.
Như vậy, tuổi thọ của lốp không chỉ được quyết định bằng số km phương tiện đã di chuyển. Với những tài xế thường xuyên lái xe khoảng 24.000 km mỗi năm, lốp có thể mòn đến mức cần thay trước thời hạn 5 năm. Ngược lại, một chiếc ôtô chỉ di chuyển khoảng 8.000 km mỗi năm có thể vẫn sở hữu bộ lốp còn nhiều gai sau thời gian dài sử dụng.
 |
| Phần gai lốp thể hiện tình trạng của bộ lốp sau thời gian sử dụng. Ảnh: Sailun. |
Tuy nhiên lốp còn gai không đồng nghĩa vẫn bảo đảm an toàn.
Khác với nhiều bộ phận cơ khí trên ôtô, lốp xe có thể xuống cấp ngay cả khi phương tiện không hoạt động. Nguyên nhân đến từ quá trình lão hóa tự nhiên của những hợp chất cao su được sử dụng trong sản xuất lốp. Theo thời gian, oxy, nhiệt độ và các yếu tố môi trường có thể khiến cao su thay đổi đặc tính, dần mất đi độ bền cần thiết.
Một trong những biểu hiện dễ nhận biết nhất là các vết nứt xuất hiện trên thành lốp. Ban đầu, những vết nứt có thể rất nhỏ và khó quan sát. Tuy nhiên nếu tiếp tục sử dụng trong thời gian dài, tình trạng xuống cấp có thể ảnh hưởng đến kết cấu lốp, làm gia tăng nguy cơ hư hỏng khi xe vận hành.
Đáng chú ý, điều kiện khí hậu cũng ảnh hưởng đáng kể đến tuổi thọ lốp. Tại những khu vực thường xuyên có nắng nóng, mặt đường nhiệt độ cao có thể đẩy nhanh quá trình lão hóa của cao su. Đây là yếu tố mà người sử dụng ôtô tại Việt Nam cần đặc biệt chú ý, nhất là khi phương tiện thường xuyên đỗ ngoài trời.
Ngoài nhiệt độ, tia cực tím, ozone và môi trường có muối cũng góp phần khiến lốp xuống cấp nhanh hơn. Việc duy trì áp suất lốp không đúng khuyến nghị cũng có thể làm giảm tuổi thọ sản phẩm. Khi áp suất quá thấp, lốp biến dạng nhiều hơn trong quá trình lăn bánh, làm tăng nhiệt lượng và nguy cơ hư hỏng.
Ngay cả lốp dự phòng cũng gặp tình trạng tương tự. Đặc biệt, những mẫu SUV hoặc bán tải bố trí lốp dự phòng dưới gầm hay treo phía sau có thể khiến lốp tiếp xúc nhiều hơn với nắng, mưa và bụi bẩn.
Khi nào cần thay lốp?
Theo Carscoops, để nhận biết thời điểm phù hợp thay lốp, bên cạnh việc quan sát độ sâu gai lốp, người dùng nên chú ý những dấu hiệu bất thường trên bề mặt cao su.
Trong đó, các vết nứt trên thành lốp là dấu hiệu cần được kiểm tra sớm. Ngoài ra, những vết phồng, cắt rách, biến dạng hoặc hư hỏng do dị vật cũng có thể khiến lốp mất an toàn, ngay cả khi thời gian sử dụng chưa đến 5 năm.
Khi kiểm tra, kỹ thuật viên thường đánh giá cả thành lốp, vai lốp và khu vực mặt gai, thay vì chỉ quan sát phần tiếp xúc với mặt đường. Trong một số trường hợp, cần kiểm tra cả cấu trúc bên trong để xác định mức độ hư hỏng.
 |
| Chủ xe cần chủ động theo dõi chất lượng lốp, thông qua việc kiểm tra bề mặt cao su. Ảnh: Đan Thanh. |
Người dùng cũng có thể tự kiểm tra tuổi lốp thông qua mã sản xuất trên thành lốp. Thông thường, 4 chữ số cuối trong mã DOT thể hiện tuần và năm sản xuất.
Việc kiểm tra thông tin này cũng đặc biệt quan trọng khi mua lốp mới. Một bộ lốp chưa từng được lắp lên xe không có nghĩa vừa được sản xuất. Sản phẩm có thể đã trải qua thời gian lưu kho trước khi đến tay khách hàng. Tuy nhiên điều đó cũng không có nghĩa mọi bộ lốp tồn kho từ năm trước đều kém chất lượng.
Nếu được bảo quản đúng điều kiện và chưa có dấu hiệu xuống cấp, lốp vẫn có thể sử dụng bình thường. Người mua nên kiểm tra ngày sản xuất, tình trạng thực tế và hướng dẫn từ nhà sản xuất trước khi lựa chọn.
Nhìn chung, mốc 5 năm không phải thời hạn bắt buộc phải thay lốp trong mọi trường hợp. Quan trọng hơn, chủ xe cần theo dõi tình trạng cao su, duy trì áp suất đúng khuyến nghị và kiểm tra định kỳ, đặc biệt khi lốp đã sử dụng nhiều năm.
Sách hay đọc trên xe
Chuyên mục Xe gửi tới độc giả những tựa sách hay với nhiều chủ đề hấp dẫn. Trên những chặng hành trình với những chiếc xe, không hiếm khi chúng ta có những khoảnh khắc nghỉ ngơi, thư giãn, và những trang sách là người bạn đồng hành lý thú.
