Mỗi người lái xe thành thạo đều từng trải qua giai đoạn học viên luyện tập đầy lo lắng. Tuy nhiên, việc hướng dẫn thiếu chuẩn xác kéo dài qua nhiều năm khiến những chiếc xe gắn biển "tập lái" khi đi vào cao tốc dần trở thành niềm trăn trở của không ít tài xế.
Vậy vì sao trên các quốc gia, việc cầm lái xe tập lái, hay còn gọi là "practiced cars" cần tuân thủ nhiều quy định nghiêm ngặt. Và liệu những chiếc xe của các lái mới này có thật sự gây ra những rắc rối lớn đến giao thông?
Chạy chậm ở đô thị
Theo trung tâm dạy lái xe Get Driving Today tại Anh, những học viên lái xe thường có thói quen di chuyển rất chậm trên đô thị. Theo trung tâm này, những lần đầu tiên di chuyển ở đô thị đông đúc, va chạm thực tiễn với mật độ giao thông hỗn loạn tại thành phố khiến nhiều học viên lo lắng.
 |
| Nhiều lái mới nhầm lẫn giữa việc "lái xe an toàn" và "lái chậm". Ảnh: Đan Thanh. |
Nỗi lo tai nạn, đạp sai chân ga-phanh biến họ thành những "chú rùa" trên đường. Để đảm bảo an toàn, nhiều người lái không ngại giữ vận tốc chỉ khoảng 30 km/h ở đoạn đường cho phép di chuyển hơn 50 km/h.
Theo huấn luyện viên lái xe an toàn của trung tâm này, ông Graham, chia sẻ trên trang chủ của trường, không ít trường hợp người lái mới chạy chậm đến mức gây khó chịu cho hàng loạt xe di chuyển phía sau. Và ở trường hợp đó, khó ai có thể giữ được bình tĩnh hay thông cảm cho lái mới khi liên tục bị "chặn đầu" xe như vậy.
Bám làn trái, tốc độ chậm trên cao tốc
Trước đó trong buổi chia sẻ với Tri Thức - Znews, anh Trần Quang Tiến, huấn luyện viên lái xe an toàn tại Việt Nam, cũng đề cập đến những câu chuyện tương tự về tình trạng giao thông, đặc biệt là cao tốc hỗn loạn tại Việt Nam. Trong đó, thói quen bám làn trái ở tốc độ chậm là một trong những yếu tố chính khiến các xe tập lái trở thành "mục tiêu" chỉ trích trên cao tốc.
Theo anh Tiến, khi tập lái xe trên phố, các học viên thường được hướng dẫn di chuyển thẳng trên 1 làn ngay ở trong phố, tránh việc di chuyển, đảo làn để đảm bảo an toàn. Thực tế điều này không hẳn sai ở đô thị, nơi mà xe tải, ôtô và xe máy thường di chuyển cùng nhau. Các xe lớn thường có thói quen di chuyển ở làn trái ngoài cùng, nhường làn phải cho xe máy.
 |
| Bám đuôi một chiếc xe tập lái ở tốc độ chậm tại làn trái cao tốc trở thành nỗi ám ảnh của nhiều tài xế. Ảnh minh họa: Phúc Hậu. |
Thế nhưng khi áp dụng câu chuyện này lên cao tốc lại trở nên hoàn toàn khác. Nhiều giáo viên hướng dẫn yêu cầu học viên bám vào làn trái ở vận tốc chỉ 60-70 km/h với tâm lý đảm bảo an toàn. Nếu xe phía sau có nhu cầu vượt, họ cần chủ động chuyển sang làn phải.
"Khi các học viên này "tốt nghiệp", thói quen xấu kia được hình thành. Trên cao tốc, những lái mới lẫn "tài già" này vẫn sẵn sàng bám vào làn trái ngoài cùng xuyên suốt hàng trăm km cao tốc ở tốc độ 60-70 km/h", anh Tiến nói thêm.
Tập lái đi cao tốc thế nào?
Theo đề xuất mới nhất từ Bộ Xây dựng, giáo viên dạy thực hành lái xe không được cho học viên tập lái trên các tuyến đường cao tốc phân kỳ đầu tư và tại làn xe số 1 trên đường cao tốc (làn sát với dải phân cách giữa).
Điều này đồng nghĩa với việc sau khi yêu cầu từ Bộ được thông qua, xe gắn biển "tập lái" dành cho học viên đang thực hành đường trường khi di chuyển trên cao tốc được chỉ định duy nhất làn trong cùng bên phải. Điều này hoàn toàn phù hợp với xu hướng di chuyển và cách mà các nước áp dụng với cao tốc.
Nhìn qua châu Âu, ví dụ nước Anh, có thể thấy quốc gia này thậm chí còn từng quyết liệt hơn với câu chuyện xe tập lái trên cao tốc. Trước năm 2018, học viên tập lái ôtô tại Anh thậm chí không được phép di chuyển lên cao tốc nhằm tránh nguy cơ gây tai nạn. Đến tháng 6/2018, quy định này mới được nới lỏng.
 |
| Bộ Xây Dựng yêu cầu giáo viên dạy thực hành không cho học viên "bám làn trái". Ảnh minh họa: Quỳnh Danh. |
Cụ thể, học viên tập lái được phép di chuyển trên cao tốc nhưng bắt buộc có người hướng dẫn đi kèm. Xe tập lái ở cao tốc phải có phanh kép và người học viên sẽ chịu toàn bộ trách nhiệm trong trường hợp xảy ra va chạm.
Theo thông tin được Hiệp hội Ôtô (AA) tại Anh ghi nhận vào năm 2023, các trung tâm hướng dẫn lái xe phải sàng lọc học viên kỹ lưỡng, chỉ số ít học viên tiêu biểu mới được luyện tập trên cao tốc vào khung giờ thấp điểm để tránh ảnh hưởng đến tình hình lưu thông chung.
Quy định mới đối với xe tập lái trên cao tốc được kỳ vọng sẽ thiết lập lại trật tự cho các tuyến đường. Tuy nhiên, để giải quyết triệt để vấn đề, các trung tâm đào tạo lái xe cần chú trọng nâng cao kỹ năng thực hành và văn hóa giao thông cho học viên ngay từ những buổi học đầu tiên.
Điều này không chỉ giúp giao thông trở nên thông thoáng hơn, giải tỏa áp lực tài xế xe xung quanh mà còn giúp các "lái mới" tự tin nhập cuộc một cách an toàn.
Sách hay đọc trên xe
Chuyên mục Xe gửi tới độc giả những tựa sách hay với nhiều chủ đề hấp dẫn. Trên những chặng hành trình với những chiếc xe, không hiếm khi chúng ta có những khoảnh khắc nghỉ ngơi, thư giãn, và những trang sách là người bạn đồng hành lý thú.
