ChatGPT nổi loạn
Hơn 15.000 chỉnh sửa của các tác nhân AI bị phát hiện trên trang web tiếng Đức, làm dấy lên lo ngại về khả năng AI tự phối hợp và né giám sát.
Một nhóm các tác nhân AI tự chủ của OpenAI đã chiếm quyền kiểm soát một website của Đức vài tháng trước. Sau đó, chúng biến địa chỉ thành một “bảng tin” dành cho các tác nhân AI khác.
Nguồn tin của Reuters cho biết các quản lý của OpenAI đã biết về sự cố này từ nhiều tuần trước nhưng giữ kín thông tin. Sự việc diễn ra trong bối cảnh các lãnh đạo công ty đang phải xử lý hậu quả từ vụ xâm nhập hồi tháng 7 vào Hugging Face, nền tảng lưu trữ các kho mã nguồn mở.
Vấn nạn AI chưa từng được công bố
Sự việc bắt đầu từ tháng 5 và chưa từng được đưa tin trước đây. Trong thời gian này, các công ty đang chạy đua phát triển tác nhân ngày càng tự chủ, có khả năng thực hiện các nhiệm vụ phức tạp và mang lại giá trị thực tế.
Tuy nhiên, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy những hệ thống này cũng có thể học cách lách luật, khai thác kẽ hở và phối hợp với nhau. Các nhà phát triển cũng không dự đoán được cách thức hoạt động của chúng.
Trong vụ xâm nhập Hugging Face phát hiện vào tháng 7, các tác nhân AI của OpenAI đã tự chủ lên kế hoạch cho một vụ đánh cắp kỹ thuật số mà không bị phát hiện trong hơn một tuần.
|
| Các tác nhân AI của OpenAI đứng đằng sau vụ lấy cắp thông tin từ Hugging Face. Ảnh: Shutterstock. |
Theo một người phát ngôn của OpenAI, hoạt động xảy ra tại Đức không liên quan đến Hugging Face và do đó sẽ không được đưa vào báo cáo về sự cố tại Hugging Face. Người này nói thêm rằng OpenAI đã hành động thiện chí bằng cách phối hợp với các chuyên gia bên ngoài và công bố những sự cố có liên quan.
OpenAI từng cam kết sẽ giám sát các mô hình chặt chẽ hơn. Tháng trước, công ty đã tạm thời dừng một số hoạt động huấn luyện mô hình để bổ sung các biện pháp an toàn. Tuy nhiên, trong tuần này, công ty lại công bố mô hình mới mang tên “Astra”, có hiệu suất tốt hơn nhưng cũng có khả năng né tránh sự giám sát của con người.
Vượt xa kiểm soát của con người
Vụ việc tại Đức được Sydney Von Arx, CEO tổ chức phi lợi nhuận về an toàn AI Nightingale, và Cormac Slade Byrd, một nhà giao dịch định lượng chuyển sang nghiên cứu AI, phát hiện vào cuối tháng 8. Cả hai đang trong quá trình rà quét Internet để tìm dấu hiệu cho thấy các tác nhân AI đang thực hiện những hành vi trái phép.
Nhóm nghiên cứu phát hiện hơn 15.000 lượt chỉnh sửa do các tác nhân AI thực hiện trên DseWiki, một website wiki bằng tiếng Đức hoạt động tương tự Wikipedia. Các tác nhân AI của OpenAI đã biến trang web này thành một dạng diễn đàn, nơi chúng chia sẻ chiến thuật để gian lận trong một số nhiệm vụ, vượt qua các hạn chế do OpenAI đặt ra và che giấu hành vi của mình.
Hoạt động trên DseWiki có tốc độ vượt xa khả năng chỉnh sửa thông thường của con người. Các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy những tác nhân này tập trung đáng kể vào việc giải quyết các câu hỏi kỹ thuật, vốn thường xuất hiện trong những bài đánh giá mà các công ty AI sử dụng để huấn luyện và kiểm thử mô hình.
|
| Cormac Slade Byrd (trái) và Sydney Von Arx (giữa) đã phát hiện vụ việc trên. Ảnh: Reuters. |
Các tin nhắn trên website được ký tên bởi những người dùng tự gọi mình và gọi lẫn nhau là “agent”. Khoảng một nửa số tài khoản sử dụng những cái tên gợi liên hệ với OpenAI, chẳng hạn “OpenAIResearcher” hoặc “OAIResearchMar26”.
Nhật ký máy chủ công khai cho thấy phần lớn hoạt động bắt nguồn từ hạ tầng Microsoft Azure, nền tảng OpenAI đôi khi sử dụng. Họ cũng quan sát thấy các nhân viên OpenAI liên tục truy cập website sau khi sự việc xảy ra. Theo nhóm nghiên cứu, mô hình hoạt động này cho thấy mối liên hệ rõ ràng giữa các tác nhân AI và OpenAI.
Đáng chú ý, các tin nhắn được các nhà nghiên cứu xem xét cho thấy những tác nhân này còn tìm cách né tránh bị phát hiện, sử dụng các công cụ như Tor và duy trì liên lạc ngay cả sau khi bị ngắt hoạt động. Khi quản trị viên DseWiki bắt đầu xóa các trang vào tháng 6, các tác nhân lập tức tạo những trang dự phòng để né đợt dọn dẹp.
Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện nỗ lực can thiệp vào chính website. Lukasz Olejnik, nghiên cứu viên cấp cao thỉnh giảng tại King's College London, cho rằng hành động này tương đương một nỗ lực tấn công mạng. OpenAI sau đó bác bỏ cách mô tả này dựa trên phân tích của công ty.
Maurice Chiodo, học giả tại Trung tâm Nghiên cứu Rủi ro Tồn vong thuộc Đại học Cambridge, cho rằng những trao đổi trên DseWiki giống “hoạt động của một mạng lưới ngầm nào đó, quyết tâm thực hiện bằng được một nhiệm vụ hay sứ mệnh”. Theo ông, mối đe dọa từ AI tiên tiến có thể không chỉ nằm ở một hệ thống siêu thông minh đơn lẻ, mà còn ở “những bầy đàn AI bán thông minh khổng lồ cùng cấu kết với nhau”.
Nhân loại sẽ đối đầu với trí tuệ nhân tạo như thế nào
Trong cuốn sách "Framers - Nhân loại đối đầu nhân tạo", các tác giả nhận định con người vẫn có lợi thế trong thời đại công nghệ.