Trùm robot Trung Quốc bốc hơi gần một nửa vốn hóa

CEO Wang Xingxing tại lễ niêm yết cổ phiếu trên sàn STAR Market. Ảnh: Unitree Robotics.

Ngày 19/8, Unitree Robotics chính thức niêm yết trên sàn STAR Market. Giá mở cửa đạt 1.100 NDT/cổ phiếu (khoảng 164 USD), tăng 629% so với giá phát hành. Mức này nâng vốn hóa thị trường của công ty lên mốc 66,1 tỷ USD. Nhờ đó, nhà sáng lập Wang Xingxing vươn lên trở thành tỷ phú 9x giàu nhất thế giới với khối tài sản vượt 14 tỷ USD.

Tuy nhiên, theo ghi nhận của China Newsweek, đà tăng này không kéo dài lâu. Đến phiên ngày 24/8, giá cổ phiếu giảm xuống còn 89,7 USD. Tổng mức giảm vượt 44% so với đỉnh, khiến vốn hóa công ty bốc hơi gần 24 tỷ USD.

Ông Pan Helin, thành viên Ủy ban Chuyên gia về Kinh tế Thông tin và Truyền thông thuộc Bộ Công Thương Trung Quốc, cho rằng mức định giá ban đầu của Unitree Robotics là quá cao. Với giá phát hành, tỷ lệ P/E đạt 219,23 - cao hơn nhiều mức trung bình 38 của ngành.

Mức giá này cho thấy thị trường đang đặt cược vào tiềm năng dài hạn hơn là phản ánh sức khỏe tài chính hiện tại của công ty. "Sự lao dốc của giá cổ phiếu Unitree Robotics rất dễ hiểu. Giá cổ phiếu đã bị đẩy lên quá cao và không còn phù hợp với các yếu tố cơ bản", ông Helin cho biết.

Unitree liên tục ra mắt sản phẩm mới để chứng minh năng lực công nghệ với các nhà đầu tư. Tuy nhiên, ngành robot hình người vẫn đối mặt với rào cản kỹ thuật lớn. Ảnh: Unitree Robotics.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Unitree Robotics ghi nhận doanh thu 171,3 triệu USD, tăng 48,54% so với cùng kỳ. Lợi nhuận ròng thuộc về cổ đông đạt 40 triệu USD, đảo ngược hoàn toàn khoản lỗ 4,7 triệu USD của năm ngoái.

Tuy nhiên, nếu trừ đi các khoản phí bất thường, lợi nhuận ròng của doanh nghiệp chỉ còn 36,3 triệu USD, giảm 19,34% so với cùng kỳ. Con số này cho thấy tốc độ tăng trưởng doanh thu của công ty có dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt. Từng ghi nhận mức tăng trưởng bứt phá 332% trong năm 2025, doanh thu của công ty giảm tốc xuống 68,49% ở quý 1/2026.

Việc gia tăng chi phí nghiên cứu và bán hàng là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng doanh thu tăng nhưng lợi nhuận giảm. Bên cạnh đó, sức hút của toàn ngành suy giảm cùng áp lực cạnh tranh gay gắt cũng ảnh hưởng tiêu cực đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp.

Giới chuyên môn đánh giá ngành robot hình người vẫn đối mặt với nút thắt kỹ thuật lớn. Khả năng tự chủ và xử lý tình huống của robot vẫn rất hạn chế. Chi phí sản xuất đắt đỏ cũng khiến sản phẩm chưa thể cạnh tranh với robot công nghiệp hay thiết bị gia dụng.

Bên cạnh đó, CEO Wang Xingxing cho rằng trí tuệ nhân tạo trên robot hình người hiện chưa đủ thông minh thể khớp hoàn toàn với chuyển động thực tế, dẫn đến nhiều sai số và lỗi kỹ thuật khi thực hiện các tác vụ phức tạp.

“Nút thắt lớn nhất hiện nay là đầu ra của mô hình AI chưa đủ khớp với thế giới thực”, ông Wang Xingxing nhận định.

Theo nhận định của chuyên gia Pan Helin, thị trường robot vốn đang thay đổi góc nhìn đầu tư. Các nhà đầu tư không còn bận tâm đến những tuyên bố về quy mô hay năng lực sản xuất, mà chuyển sang kiểm chứng khả năng thương mại hóa thực tế của doanh nghiệp.

Một sản phẩm được đánh giá cao phải chứng minh được tính kinh tế và có người dùng sẵn sàng chi trả. Những công ty thiếu vòng lặp kinh doanh rõ ràng sẽ đối mặt với nguy cơ bị điều chỉnh định giá hoặc bị đào thải nhanh chóng.

"Hiện nay, robot hình người đã tiến bộ đáng kể, có thể chạy, xoay và nhảy, nhưng những khả năng này chưa đáp ứng được nhu cầu thị trường", ông Pan Helin nói với China Newsweek.