Theo Reuters, Liên minh Đổi mới Ôtô (Alliance for Automotive Innovation), tổ chức đại diện cho nhiều nhà sản xuất lớn như Ford, General Motors, Toyota, Volkswagen và Hyundai, vừa tiếp tục kêu gọi Quốc hội Mỹ thông qua lệnh cấm lâu dài đối với các hãng xe Trung Quốc.
Động thái diễn ra trong bối cảnh các thương hiệu Trung Quốc đang mở rộng sự hiện diện tại nhiều thị trường quốc tế, đặc biệt là châu Âu, nơi các hãng xe phương Tây phải đối mặt với sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
Nỗi sợ xe Trung của thương hiệu Mỹ
Ông John Bozzella, Chủ tịch Liên minh Đổi mới Ôtô, cho rằng Mỹ cần sớm hành động để tránh những diễn biến tương tự tại châu Âu.
"Chúng ta cần ngăn các hãng xe Trung Quốc làm tại Mỹ những điều mà họ đã có thể thực hiện ở châu Âu", ông Bozzella chia sẻ.
Theo số liệu được vị lãnh đạo dẫn lại, EU đã nhập khẩu hơn 1,1 triệu ôtô sản xuất tại Trung Quốc trong 8 tháng đầu năm 2026, cao hơn tổng lượng xe nhập khẩu từ quốc gia này trong cả năm 2025. Sự gia tăng nhanh chóng của ôtô Trung Quốc đang tạo sức ép lên các thương hiệu lâu đời, vốn phải cạnh tranh với những sản phẩm có giá bán thấp và được trang bị nhiều công nghệ mới.
 |
| Các hãng xe tại Mỹ lo ngại ôtô Trung Quốc sẽ chiếm lĩnh thị trường khi được "mở cửa". Ảnh: South China Morning Post. |
Tuy nhiên giá bán không phải mối lo ngại duy nhất. Các nhà sản xuất ôtô Mỹ còn đề cập đến những rủi ro về quyền riêng tư và an ninh dữ liệu trên phương tiện kết nối.
Theo những người ủng hộ lệnh cấm, các mẫu xe được trang bị phần mềm, cảm biến và công nghệ kết nối có nguồn gốc từ những quốc gia thuộc diện quan ngại an ninh có thể tiềm ẩn nguy cơ thu thập dữ liệu người dùng.
Đây cũng là 2 lý do chính được đưa ra để thúc đẩy việc ngăn chặn xe Trung Quốc tiếp cận thị trường Mỹ.
Hàng loạt lệnh cấm
Trên thực tế, ôtô Trung Quốc vẫn đang đối mặt với hàng loạt rào cản tại Mỹ. Bên cạnh thuế nhập khẩu cao, Washington còn triển khai những quy định kiểm soát phần mềm và phần cứng liên quan đến công nghệ kết nối trên ôtô.
Tháng 1/2025, dưới thời Tổng thống Joe Biden, Mỹ đã hoàn tất quy định hạn chế công nghệ xe kết nối có nguồn gốc từ Trung Quốc và Nga. Theo lộ trình, các hạn chế đối với phần mềm và những nhà sản xuất thuộc diện kiểm soát có hiệu lực từ đời xe 2027.
Đến đời xe 2030, các quy định tiếp tục mở rộng sang phần cứng kết nối. Riêng những phần cứng không gắn với năm sản xuất cụ thể phải tuân thủ từ tháng 1/2029. Đáng chú ý, việc sản xuất ôtô ngay tại Mỹ cũng không đồng nghĩa doanh nghiệp có thể tránh được những hạn chế này.
 |
| Cánh cửa đến Mỹ của các hãng xe Trung đang ngày càng thu hẹp. Ảnh: Reuters. |
Các quy định được áp dụng dựa trên nguồn gốc công nghệ và mối liên hệ của nhà sản xuất, thay vì chỉ căn cứ vào nơi lắp ráp phương tiện. Điều này gây khó khăn cho những thương hiệu có liên hệ với các tập đoàn Trung Quốc, trong đó có Polestar thuộc Geely.
Tuy nhiên các hãng xe Mỹ vẫn muốn tiến xa hơn bằng việc đưa những hạn chế nói trên thành luật liên bang có tính lâu dài. Dự luật An ninh Xe kết nối 2026, do Thượng nghị sĩ Bernie Moreno thuộc đảng Cộng hòa và bà Elissa Slotkin thuộc đảng Dân chủ thúc đẩy, đang được Quốc hội Mỹ xem xét.
Nếu được thông qua, dự luật sẽ củng cố các hạn chế liên quan đến ôtô kết nối, phần mềm và phần cứng có nguồn gốc từ những quốc gia thuộc diện quan ngại an ninh.
Dự luật cũng có những điều khoản nhằm ngăn chặn doanh nghiệp né tránh quy định thông qua đổi tên, thay đổi thương hiệu hoặc tái cấu trúc sản phẩm. Trước đó, vào tháng 7, đề xuất đã được Ủy ban Thương mại Thượng viện Mỹ thông qua với sự đồng thuận của toàn bộ thành viên.
Xe Trung Quốc sản xuất tại Mỹ?
Dù các nhà sản xuất ôtô đang thúc đẩy lệnh cấm lâu dài, quan điểm của Tổng thống Donald Trump lại có phần khác biệt.
Trong một phát biểu hồi tháng 9, ông Trump cho biết sẵn sàng chấp nhận các hãng xe Trung Quốc tham gia thị trường Mỹ, miễn là phương tiện được sản xuất ngay tại quốc gia này.
Điều đó có nghĩa các thương hiệu Trung Quốc vẫn có khả năng gia nhập thị trường nếu đầu tư xây dựng nhà máy tại Mỹ, trong trường hợp các quy định liên quan cho phép.
Tuy nhiên kịch bản này có thể không được các tập đoàn ôtô truyền thống đón nhận, bởi sự xuất hiện của những đối thủ mới sẽ làm gia tăng áp lực cạnh tranh.
 |
| Ford từng ngỏ ý muốn hợp tác cùng các hãng xe Trung Quốc nhưng vấp phải sự phản đối của các thương hiệu đồng hương. Ảnh: Reuters. |
Đáng chú ý, ngay cả khi dự luật An ninh Xe kết nối 2026 được Quốc hội thông qua, Tổng thống Mỹ vẫn có quyền phủ quyết. Sự khác biệt trong quan điểm giữa chính quyền ông Trump và ngành công nghiệp ôtô khiến tương lai của các thương hiệu Trung Quốc tại Mỹ tiếp tục là dấu hỏi.
Trong khi các nhà sản xuất lo ngại nguy cơ cạnh tranh từ những đối thủ có lợi thế chi phí và công nghệ, người tiêu dùng Mỹ lại đang phải chi trung bình hơn 50.000 USD để mua một chiếc ôtô mới.
Vì vậy, việc có thêm những thương hiệu giá cạnh tranh tham gia thị trường có thể mang đến nhiều lựa chọn hơn cho khách hàng. Tuy nhiên trước khi điều đó xảy ra, các hãng xe Trung Quốc vẫn phải vượt qua hàng loạt rào cản thương mại, công nghệ và pháp lý tại Mỹ.
Sách hay đọc trên xe
Chuyên mục Xe gửi tới độc giả những tựa sách hay với nhiều chủ đề hấp dẫn. Trên những chặng hành trình với những chiếc xe, không hiếm khi chúng ta có những khoảnh khắc nghỉ ngơi, thư giãn, và những trang sách là người bạn đồng hành lý thú.
