TP.HCM dự kiến có ‘đường’ cho taxi bay

TP.HCM định hướng phân tầng không gian cho drone, UAV và taxi bay. Ảnh: CT Group.

TP.HCM định hướng chia không gian tầm thấp thành các tầng khác nhau, trong đó drone và UAV hoạt động chủ yếu dưới 300 m, còn eVTOL và taxi bay được nghiên cứu ở độ cao 300-1.000 m. Nội dung này được đề xuất trong dự thảo Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm, đang được lấy ý kiến rộng rãi.

Theo dự thảo, thành phố xem kinh tế tầm thấp là một ngành kinh tế - kỹ thuật mới, tập trung khai thác không gian dưới 1.000 m cho các phương tiện bay và dịch vụ liên quan.

Các phương tiện này gồm thiết bị bay không người lái như drone, UAV và eVTOL - phương tiện bay chạy điện có khả năng cất, hạ cánh thẳng đứng, có thể chở người hoặc hàng hóa trong đô thị.

Theo đề xuất của đơn vị tư vấn, không gian tầm thấp sẽ được phân thành nhiều lớp độ cao với các chức năng khác nhau.

Từ mặt đất đến 150 m, thành phố có thể xem xét khai thác drone cỡ nhỏ, UAV phục vụ giám sát và giao hàng chặng cuối. Các phương tiện này có thể hoạt động tại khu công nghiệp, khu logistics, khu du lịch, đô thị mới hoặc phục vụ quan trắc trong phạm vi ngắn.

Ở độ cao 150-300 m, không gian được định hướng cho UAV logistics hạng nhẹ, drone vận chuyển hàng hóa và các tuyến bay chuyên dụng kết nối vùng ven với khu sản xuất, cảng và kho bãi.

Hoạt động này được kỳ vọng hỗ trợ giao hàng chặng cuối và vận chuyển nội bộ trong khu sản xuất, khu công nghiệp, trung tâm logistics, qua đó giảm một phần áp lực cho giao thông mặt đất.

Từ 300-1.000 m là không gian được định hướng nghiên cứu cho các phương tiện có khả năng chở người như eVTOL, taxi bay hoặc một số loại phương tiện bay cá nhân trong tương lai.

Các tuyến bay có thể kết nối sân bay với khu vực trung tâm, khu đô thị mới, khu công nghiệp, cảng biển và những địa bàn trọng điểm. Tuy nhiên, đây mới là đề xuất nghiên cứu trong dự thảo quy hoạch, chưa phải kế hoạch đưa taxi bay vào khai thác đại trà.

Dự thảo xác định không gian dưới 1.000 m là phạm vi trọng tâm của kinh tế tầm thấp. Tuy nhiên, khu vực từ 1.000-3.000 m cũng được đề cập cho một số hoạt động đặc thù hoặc kết nối liên vùng, khi được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Đơn vị tư vấn lưu ý không gian này có khả năng chồng lấn với hoạt động hàng không dân dụng, hệ thống quản lý không lưu cũng như các yêu cầu về quốc phòng, an ninh.

Việc phân chia độ cao mới là một phần của bài toán. Để các phương tiện bay có thể trở thành một phần của hệ thống giao thông và logistics, TP.HCM cũng định hướng phát triển hạ tầng mặt đất.

Mạng lưới có thể gồm cảng drone, vertiport - điểm cất hạ cánh thẳng đứng - các điểm cất hạ cánh, trạm sạc, khu bảo trì và điểm trung chuyển. Các hạ tầng này được định hướng bố trí tại sân bay, cảng biển, trung tâm logistics, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu đô thị mới và những đầu mối giao thông quan trọng.

Theo dự thảo, kinh tế tầm thấp không chỉ gồm các phương tiện bay mà cần được phát triển như một hệ sinh thái công nghệ. Thành phố sẽ cần hệ thống quản lý giao thông không người lái (UTM) để điều phối hoạt động của các phương tiện bay không người lái, cùng trung tâm dữ liệu và AI phục vụ tính toán, phân tích và điều hành tự động.

Bên cạnh đó là mạng viễn thông băng thông cao và hệ thống vệ tinh định vị, dẫn đường. Mục tiêu là từng bước làm chủ công nghệ nền tảng, hình thành hệ sinh thái công nghiệp và xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các thiết bị bay không người lái.

Định hướng phát triển kinh tế tầm thấp đã được TP.HCM đề cập trong Kế hoạch 200 ban hành hồi tháng 5. Thành phố xác định không gian dưới 1.000 m là một nguồn tài nguyên kinh tế mới và dự kiến triển khai theo lộ trình từng bước.

Giai đoạn 2026-2027, TP.HCM tập trung hoàn thiện thể chế, xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), quy hoạch không gian tầm thấp, triển khai hệ thống UTM cơ bản và các mô hình thí điểm.

Từ năm 2028-2030, thành phố định hướng mở rộng thương mại hóa các dịch vụ ứng dụng phương tiện bay tầm thấp trong y tế, cứu hộ, giao thông, nông nghiệp và logistics.