Công nghiệp ôtô Trung Quốc đứng trước tái cấu trúc, dư thừa và thua lỗ

Theo Nikkei Asia, một thỏa thuận giữa 2 hãng xe quốc doanh lớn của Trung Quốc đang làm dấy lên khả năng ngành công nghiệp ôtô nước này bước vào giai đoạn hợp nhất mạnh hơn.

Trung Quốc đẩy mạnh tái cấu trúc ngành công nghiệp ôtô

Đầu tháng này, Bắc Kinh được cho là đã đẩy nhanh quá trình tái cấu trúc các liên doanh giữa Guangzhou Automobile (GAC) Group và First Automotive Works (FAW) với Toyota. Dongfeng, BAIC, SAIC và JAC cũng có thể tiến tới các thương vụ sáp nhập với những hãng xe quốc doanh khác hoặc doanh nghiệp tư nhân, qua đó thúc đẩy nhanh quá trình hợp nhất trên thị trường.

Bắc Kinh được cho là đã đẩy nhanh quá trình tái cấu trúc các liên doanh giữa Guangzhou Automobile (GAC) Group và First Automotive Works (FAW) với Toyota. Dongfeng, BAIC, SAIC và JAC có thể nằm trong danh sách tương tự.

Ông Feng Xiao, đồng trưởng bộ phận nghiên cứu công nghiệp Trung Quốc tại CLSA, cho rằng động thái này cho thấy các chính quyền địa phương đã chạm tới giới hạn trong việc tiếp tục gánh chịu thua lỗ và duy trì hoạt động đốt tiền của các doanh nghiệp nhà nước.

Theo Bank of America Global Research, Trung Quốc hiện có công suất sản xuất khoảng 40 triệu xe/năm, trong khi nhu cầu nội địa chưa tới 20 triệu xe và xuất khẩu khoảng 10 triệu xe. Một số startup xe điện như Hozon và Jiyue đã phải đóng cửa, nhưng quá trình thu hẹp ngành diễn ra chậm hơn dự kiến do chính quyền địa phương lo ngại mất việc làm và ảnh hưởng kinh tế.

Đàm phán sáp nhập giữa Dongfeng và Changan cũng đổ vỡ vì bất đồng liên quan đến việc làm và địa điểm đặt trụ sở. Quá trình thu hẹp ngành diễn ra chậm hơn dự kiến do chính quyền địa phương lo ngại mất việc làm và ảnh hưởng kinh tế.

Vào năm ngoái, đàm phán sáp nhập giữa Dongfeng và Changan cũng đổ vỡ vì bất đồng liên quan đến việc làm và địa điểm đặt trụ sở. Cơ quan quản lý ngành công nghiệp ôtô Trung Quốc cũng đang kêu gọi các hãng xe đẩy mạnh hợp nhất "liên vùng".

Ông Ming Hsun Lee, trưởng bộ phận nghiên cứu ôtô và công nghiệp Trung Quốc của BofA, đánh giá việc tái cấu trúc các liên doanh GAC và FAW với Toyota là "một khởi đầu tốt". Ông cũng dự báo thị phần của 5 hãng xe bán chạy nhất Trung Quốc sẽ vượt 50% trong vòng 5 năm, so với 47% trong 8 tháng đầu năm nay.

Trung Quốc chỉ còn 8 đến 9 hãng xe lớn?

Các hãng xe quốc doanh từng phụ thuộc nhiều vào liên doanh với thương hiệu nước ngoài để tạo lợi nhuận trong thời kỳ xe động cơ đốt trong đang chịu sức ép khi người tiêu dùng chuyển sang xe điện.

Các hãng xe quốc doanh đang chậm hơn doanh nghiệp tư nhân trong quá trình chuyển đổi sang xe điện, một phần do bộ máy quản lý cồng kềnh. Các thương vụ sáp nhập trong tương lai có thể bao gồm việc tái cấu trúc những hoạt động sản xuất xe động cơ đốt trong với đối tác nước ngoài.

Ông Fengming Lu, giảng viên Đại học Quốc gia Australia, cho rằng các hãng xe quốc doanh đang chậm hơn doanh nghiệp tư nhân trong quá trình chuyển đổi sang xe điện, một phần do bộ máy quản lý cồng kềnh.

Theo ông, các thương vụ sáp nhập trong tương lai có thể bao gồm việc tái cấu trúc những hoạt động sản xuất xe động cơ đốt trong với đối tác nước ngoài, bởi phần lớn công suất dư thừa hiện nằm tại các nhà máy này. Nếu thương hiệu nước ngoài rút khỏi Trung Quốc, chính quyền địa phương có thể tìm đối tác khác tiếp quản công suất sản xuất.

Theo tính toán, một hãng xe Trung Quốc cần bán khoảng 400.000 đến 500.000 xe mỗi năm để đạt điểm hòa vốn. Do đó, thị trường ôtô lớn nhất thế giới có thể chỉ còn 8 đến 9 hãng xe lớn.

CLSA cũng ước tính một hãng xe Trung Quốc cần bán khoảng 400.000 đến 500.000 xe mỗi năm để đạt điểm hòa vốn. Từ đó, ông Feng Xiao cho rằng về lý thuyết, cuối cùng thị trường ôtô lớn nhất thế giới có thể chỉ còn 8 đến 9 hãng xe lớn.