9X giàu nhất thế giới

Nhà sáng lập Unitree Robotics Wang Xingxing. Ảnh: Weibo.

Sự kiện Unitree Robotics chính thức lên sàn chứng khoán đánh dấu cột mốc quan trọng của ngành robot hình người Trung Quốc. Đợt phát hành cổ phiếu đã đưa CEO Wang Xingxing trở thành tỷ phú 9x giàu nhất thế giới, đồng thời biến startup trẻ này thành thế lực mới trong giới công nghệ.

Đằng sau thành công tài chính kỷ lục này là câu chuyện về niềm đam mê kỹ thuật cùng những quyết định mạo hiểm của nhà sáng lập trẻ. Hành trình đưa sản phẩm từ phòng thí nghiệm ra thị trường toàn cầu đã vượt qua nhiều hoài nghi và thách thức tài chính lớn.

Dẫn đầu ngành robot hình người

Ngày 19/8, Unitree Robotics vừa chính thức niêm yết trên Sàn giao dịch Đổi mới Khoa học và Công nghệ Trung Quốc. Ngay sau mở cửa, giá cổ phiếu tăng vọt đã nâng khối tài sản của Wang Xingxing lên hơn 19,2 tỷ USD.

Con số này chính thức đưa nhà sáng lập trẻ vượt lên dẫn đầu danh sách những người giàu nhất thuộc thế hệ sinh sau năm 1990. Người giữ kỷ lục này trước đó là tỷ phú tiền số Justin Sun, hiện có tài sản ròng khoảng gần 8 tỷ USD. Sự kiện lên sàn của Unitree thu hút sự quan tâm chưa từng có từ giới đầu tư lẫn truyền thông công nghệ.

Những số liệu kinh doanh thực tế ấn tượng đã chứng minh vị thế thị trường của Unitree. Trong năm 2025, công ty đã xuất xưởng hơn 5.500 robot hình người, chiếm hơn 30% thị phần toàn cầu. Số lượng bàn giao ấn tượng này đưa Unitree vào nhóm các nhà sản xuất robot hàng đầu thế giới.

Unitree đã chiếm được thị phần lớn trong ngành nhờ sản xuất các mẫu robot hình người giá "siêu rẻ". Ảnh: Unitree Robotics.

Ngay trước thềm niêm yết, công ty tiếp tục gây chú ý khi tung ra nguyên mẫu robot hình người mới mang tên "Superman". Sản phẩm này sở hữu khả năng bật nhảy cao 2 m tại chỗ và đạt tốc độ chạy tối đa 12,66 m/s, vượt qua các giới hạn của con người.

Bên cạnh những lời khen ngợi về năng lực kỹ thuật, sự phát triển nhanh chóng của Unitree cũng đối mặt với nhiều luồng tranh luận trái chiều. Một bộ phận dư luận cho rằng các sản phẩm robot hiện tại giống "đồ chơi cỡ lớn" hơn là các thiết bị thông minh thực sự.

Dù vậy, đóng góp lớn nhất của Unitree là hạ thấp rào cản gia nhập thị trường khi đưa dòng robot hình người cơ bản G1 xuống mức 99.000 Nhân dân tệ (khoảng 14.700 USD). Mức giá này giúp các doanh nghiệp lẫn viện nghiên cứu dễ dàng tiếp cận công nghệ mới.

Mức giá rẻ kỷ lục từng khiến Unitree bị gán nhãn "kẻ phá giá" với nghi vấn chấp nhận bù lỗ để tranh giành thị phần. Tuy nhiên, nhà sáng lập Wang Xingxing đã thẳng thắn bác bỏ nhận định này tại buổi gặp gỡ nhà đầu tư.

“Ngành công nghiệp muốn phát triển lâu dài không thể dựa vào việc chịu lỗ để giành thị phần. Nếu cứ lao vào chiến tranh giá cả, doanh nghiệp sẽ không còn lợi nhuận tái đầu tư cho R&D. Điều đó sẽ làm chậm tiến trình phát triển công nghệ và kéo lùi cả ngành”, CEO Wang Xingxing khẳng định.

Từ kỹ sư bỏ việc đến tỷ phú 9x giàu nhất Trung Quốc

Niềm đam mê với các thiết bị cơ khí và robot đã gắn liền với Wang Xingxing từ thuở nhỏ. Năm 2015, khi còn là sinh viên cao học, ông đã tự bỏ ra 3.000 USD tiền túi để thiết kế và tự tay lắp ráp nguyên mẫu robot bốn chân mang tên XDog.

Các video ghi lại quá trình thử nghiệm thiết bị được đăng tải lên internet đã nhanh chóng lan truyền mạnh mẽ. Sản phẩm đầu tay này không chỉ thu hút sự chú ý của người mua mà còn khiến nhiều nhà đầu tư chủ động tìm đến ngỏ ý rót vốn.

Nguyên mẫu "Superman" của Unitree với khả năng bật nhảy hơn 2m. Ảnh: CNA.

Sau khi tốt nghiệp thạc sĩ năm 2016, Wang Xingxing gia nhập DJI ở vị trí kỹ sư cơ khí. Đây là công việc mơ ước của nhiều người nhờ thu nhập cao và môi trường ổn định. Tuy nhiên, nhận thấy thời cơ thương mại hóa ngành robot đã đến, ông bất ngờ nộp đơn nghỉ việc chỉ sau hai tháng.

Đứng trước sự hoài nghi của dư luận về việc bỏ công việc tốt tại tập đoàn lớn để lao vào lĩnh vực đầy rủi ro, ông vẫn kiên định với con đường đã chọn. Tháng 8/2016, Unitree Robotics chính thức được thành lập trong bối cảnh thị trường robot tại Trung Quốc chưa phát triển và hầu hết quỹ đầu tư đều đánh giá khả năng ứng dụng thực tế còn quá xa vời.

Chặng đường của Unitree không hề bằng phẳng mà từng nhiều lần đứng trước ranh giới sinh tồn. Năm 2018, công ty rơi vào khủng hoảng tài chính nghiêm trọng khi tài khoản doanh nghiệp còn chưa đầy 15.000 USD. Để duy trì hoạt động và giữ chân đội ngũ, Wang Xingxing phải rút toàn bộ tiền tiết kiệm cá nhân ra trả lương cho nhân viên.

Trải qua một thập kỷ nỗ lực, từ một xưởng sản xuất nhỏ không ai tin tưởng, Unitree đã vươn lên thành doanh nghiệp niêm yết có giá trị vốn hóa khổng lồ.