Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cho rằng người sáng tạo đang dành quá nhiều sự chú ý cho các vụ việc tiêu cực, trong khi nhiều câu chuyện tử tế lại ít được khai thác.
Tại Hội nghị KOL toàn quốc 2026 (KOL Summit 2026), ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, nhắc đến sự đối lập mà ông quan sát được trên mạng xã hội. Trong dịp khai giảng vừa qua, một vụ bạo lực học đường nhanh chóng trở thành chủ đề được nhiều tài khoản khai thác.
“Các bạn đưa rất dày”, ông Hồi nói.
Ngay sau đó, ông kể về bà Nguyễn Thị Ba, 80 tuổi ở Thủ Dầu Một, TP.HCM, ban ngày bà đi bán vé số, buổi tối mở một lớp học đặc biệt cho những người có hoàn cảnh khó khăn. Tuy nhiên, những câu chuyện tốt đẹp, truyền cảm hứng như vậy lại ít được lan tỏa.
Theo ông Hồi, người làm nội dung thường nhắc đến việc lan tỏa giá trị tích cực. Tuy nhiên, những gì xuất hiện trên mạng chưa tương xứng với lời kêu gọi này. “Chúng ta luôn nói sẵn sàng chia sẻ những điều tích cực, nhưng nói thật, tôi chưa thấy nhiều”, ông nhận xét.
Chuyện tiêu cực luôn có nhiều người kể
Theo ông Hồi, mỗi khi xuất hiện một vấn đề gây bức xúc, nhiều tài khoản lập tức tham gia bình luận, chia sẻ hoặc sản xuất nội dung mới. Một sự việc có thể được kể lại hàng chục lần dưới nhiều góc khác nhau.
Trong khi đó, những câu chuyện đời thường mang giá trị tích cực thường khó tạo được chú ý tương tự. Ông cho rằng người sáng tạo không nhất thiết phải chờ những chiến dịch lớn mới có thể tạo ra ảnh hưởng tốt.
Phiên tham luận về niềm tin trên mạng xã hội, một trong những chủ đề xuyên suốt tại KOL Summit 2026. Ảnh: BTC.
Mặt khác, MC Quốc Khánh cho rằng những nội dung gây tranh cãi hoặc tiêu cực thường có lợi thế về tương tác. Chúng dễ nhận được lượt thích, bình luận và chia sẻ. Khi mức tương tác tăng, thuật toán có thể tiếp tục phân phối nội dung đó tới nhiều người hơn. Tại KOL Summit 2026, các diễn giả dẫn nhiều nguồn nghiên cứu uy tín, cho thấy thuật toán nền tảng có thiên kiến. Tin giả, tin tiêu cực thường lan tỏa với tốc độ nhanh hơn nội dung tốt đẹp, truyền cảm hứng.
Tuy nhiên, ông Quốc Khánh cũng đặt câu hỏi về vai trò của con người phía sau nền tảng lập trình. Hệ thống phân phối có thể ưu tiên nội dung gây tranh cãi, nhưng người sáng tạo vẫn là người quyết định sự việc, chủ đề nào được đưa đi xa hơn. Nhà sản xuất âm nhạc Chris Ngo cũng đề cập tới điểm này.
“Chẳng lẽ thuật toán không đẩy thì mình không nói về vấn đề đó?”, anh đặt câu hỏi. Theo Chris Ngo, nội dung tích cực cũng phải được kể theo cách khiến người xem muốn tiếp nhận. Người sáng tạo cần đặt thông điệp vào một câu chuyện cụ thể để khán giả phải nhìn thấy chính mình trong đó.
Lo ngại một thế hệ lớn lên với thông tin sai lệch
Mặt khác tại phiên tham luận, ông Nguyễn Ngọc Hồi cho rằng tác động của mạng xã hội không chỉ thể hiện qua lượt xem hay mức độ tranh luận. Điều khiến cơ quan quản lý lo ngại hơn là ảnh hưởng đến nhận thức của trẻ em.
Theo ông, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM đã tiếp nhận phản ánh từ nhiều phụ huynh. Cha mẹ giờ không chỉ dạy con những kiến thức thông thường. Họ còn phải giải thích lại những thông tin mà trẻ nhìn thấy trên mạng.
Các em có thể nhìn thấy một thông tin trên mạng rồi đặt câu hỏi vì nội dung đó khác với những gì được học trong sách. Theo ông Hồi, nếu tình trạng này kéo dài, tác động không còn nằm ở một thông tin riêng lẻ. Nó có thể ảnh hưởng đến cách một thế hệ hình thành nhận thức.
KOL Summit 2026 diễn ra vào ngày 7/9 tại TP.HCM, quy tụ gần 1.000 KOL trên toàn quốc.
“Không khéo chúng ta sẽ có hình thành một thế hệ tiếp theo sai lệch về thông tin. Đó là điều mà chúng tôi lo nhất”, ông nói.
Từ góc nhìn đó, ông cho rằng trách nhiệm của nhà sáng tạo không dừng ở lượng người theo dõi. Mỗi nội dung có thể tiếp cận cả trẻ em và những nhóm người thiếu kỹ năng kiểm chứng.
“Khi các bạn làm sáng tạo nội dung, ngoài những điều mà bạn đã làm được và mọi người đều nói, thì phải tạo ra một niềm tin để cho cả một thế hệ tiếp theo của chúng ta”, ông Hồi nói. Theo ông, đây mới là một trong những trách nhiệm lớn nhất của người làm nội dung.
Bên cạnh những cảnh báo, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cũng chia sẻ một số kế hoạch của thành phố nhằm tận dụng sức ảnh hưởng của cộng đồng sáng tạo. Đơn vị đang triển khai kế hoạch ứng dụng các nền tảng truyền thông để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tại 168 xã, phường.
Dùng ChatGPT thế nào để không tạo ra nội dung vô tri
Sự phát triển của AI mở ra nhiều tiềm năng nhưng cũng có không ít mối lo đối với ngành xuất bản, đặc biệt là nhóm tác giả viết sách.
Các tác giả sách cần phải chấp nhận sự vươn lên của AI, sử dụng chúng như một "siêu trợ lý" thay vì chối bỏ trào lưu. Chia sẻ với Tri thức - Znews, nhiều cây viết cho rằng người làm sách vẫn có thể đứng vững trong thời đại AI nếu biết cách tận dụng sức mạnh của trí tuệ nhân tạo.
